Protathon 26.30SC 100ML

Thành phần: Chlorantraniliprole 8.8% + Thiamethoxam 17.5%

Hướng dẫn sử dụng: Liều lượng: 0,25 - 0,3 lít/ha, pha gói 35ml cho bình 25-30 lít nước, lượng nước 500l/ha, phun thuốc khi sâu tuổi 1-2 xuất hiện. Thời gian cách ly 7  ngày.

THÔNG TIN THÊM CHỈ MANG TÍNH THAM KHẢO

1. Thông tin cơ bản về Protathon 26.30SC

• Thành phần:

  • Chlorantraniliprole 8.8%

  • Thiamethoxam 17.5%

  • Dạng huyền phù đậm đặc – SC

• Chủ đăng ký tại Việt Nam: Công ty TNHH BVTV TAT Hà Nội

• Trong Danh mục 26.12.2025: Protathon 26.30SC được phép sử dụng trừ sâu keo mùa thu trên ngô 

• Nhãn gốc của nhà sản xuất (Ấn Độ) thể hiện: “GROUP 5GHS – INSECTICIDE”, nghĩa là chế phẩm được xếp mức độc GHS nhóm 5 – mức thấp nhất trong hệ thống GHS (độc cấp tính thấp, nhưng vẫn phải tuân thủ bảo hộ lao động).

Tóm lại: Protathon là thuốc trừ sâu phối hợp 2 hoạt chất “hot” nhóm mới, nhắm vào cả sâu ăn lá lẫn nhóm chích hút, nhưng ở Việt Nam hiện chỉ được đăng ký trên sâu keo mùa thu/ngô.

2. Cơ chế - điểm mạnh từng hoạt chất

2.1 Chlorantraniliprole - “thuốc sâu cơ bắp”

• Nhóm IRAC 28 – điều hòa thụ thể ryanodine (RyR) ở cơ.

• Làm rò rỉ ion canxi trong sợi cơ, sâu ngừng ăn rất nhanh, tê liệt và chết.

• Rất chọn lọc trên côn trùng, độc tính với động vật có vú tương đối thấp:

  • Nhiều đánh giá độc chất học cho thấy chlorantraniliprole có độc tính cấp thấp với chuột, LD50 đường miệng thường > 5000 mg/kg.

• Ngoài cây trồng, hoạt chất này còn được đăng ký riêng cho cỏ sân golf, cỏ sân bóng (Acelepryn 200SC) để trừ sùng đất, sâu xám… – một chi tiết ít người để ý trong Danh mục mới.

Ý nghĩa thực tế:

• Rất mạnh trên các loài sâu cánh vảy: sâu keo mùa thu, sâu cuốn lá, sâu đục thân, sâu khoang, sâu xanh da láng…

• An toàn tương đối hơn nhiều nhóm cổ điển (lân hữu cơ, cúc tổng hợp…) nếu dùng đúng cách.

2.2 Thiamethoxam - “thuốc sâu thần kinh, nội hấp mạnh”

• Nhóm IRAC 4A - nhóm “neonicotinoid”.

• Gắn vào thụ thể nicotinic acetylcholin ở hệ thần kinh trung ương, làm rối loạn dẫn truyền xung thần kinh, côn trùng tê liệt và chết.

• Ưu điểm:

  • Tính nội hấp mạnh, di chuyển trong mạch dẫn nhựa, bảo vệ cả lá non ra sau.

  • Rất hiệu quả với nhóm chích hút: rầy nâu, rầy lưng trắng, rệp, bọ trĩ, bọ phấn trắng…

• Độc chất:

  • GHS thường xếp “Harmful if swallowed – Có hại nếu nuốt” và “Rất độc với sinh vật thủy sinh, độc lâu dài” – thường ở mức GHS cấp 3–4 về độc cấp tính đường miệng, cấp 1 về độc môi trường nước.

  • Rất độc với ong mật và các loài thụ phấn – lý do EU đã cấm hoàn toàn dùng ngoài đồng ruộng 3 hoạt chất neonic chính, trong đó có thiamethoxam, từ năm 2018.

3. Phối hợp Chlorantraniliprole + Thiamethoxam - phổ tác động thực tế ở Việt Nam

Trong Danh mục mới đính kèm, các phối hợp “28 + 4A” (diamid + neonic) gồm:

1. Protathon 26.30SC - 8.8% + 17.5%

   • Đối tượng: sâu keo mùa thu/ngô.

2. Aragon 40WG - 20% + 20%

   • Đối tượng: sâu keo mùa thu/ngô.

3. Virtako 40WG - 200 g/kg + 200 g/kg

   • Trong Danh mục:

     • Ngô: rầy lưng trắng, rệp, sâu đục thân.

     • Lúa: sâu cuốn lá, sâu đục thân, rầy nâu.

   • Hãng Syngenta mô tả thêm: đặc trị sâu cuốn lá, sâu đục thân, đồng thời diệt tốt rầy nâu, rầy lưng trắng, rệp trên lúa và ngô.

4. Fortenza Duo 480FS - Cyantraniliprole 240 g/l + Thiamethoxam 240 g/l

   • Xử lý hạt giống ngô, trừ sâu keo mùa thu và sâu xám.

   • Cyantraniliprole cũng thuộc nhóm diamid IRAC 28, cùng “họ” với chlorantraniliprole.

5. Cicada 4GR - Chlorantraniliprole 1% + Clothianidin 3%

   • Diệt bọ hà trên khoai lang.

6. Fip-Ggo 16GR- Chlorantraniliprole 4 g/kg + Clothianidin 12 g/kg

   • Diệt sâu đục thân ngô.

Clothianidin và thiamethoxam đều thuộc nhóm 4A, nên về mặt IRAC, các công thức 5-6 cũng giống “khung phối” 28 + 4A.

3.1 Nếu gom lại theo nhóm dịch hại, các phối hợp 28 + 4A trong Danh mục Việt Nam hiện đang được dùng cho:

• Trên ngô:

  • Sâu keo mùa thu

  • Sâu đục thân

  • Sâu xám (qua xử lý hạt)

  • Rầy lưng trắng, rệp (Virtako)

• Trên lúa:

  • Sâu cuốn lá, sâu đục thân

  • Rầy nâu

• Trên khoai lang:

  • Bọ hà (ấu trùng bọ cánh cứng, cắn phá củ)

Có thể thấy, khung phối diamid + neonic ở Việt Nam vừa đánh sâu ăn lá, sâu đục thân, vừa đánh được nhóm rầy - rệp, bọ trĩ, tùy liều lượng và tỷ lệ phối.

4. Phổ tác động trên thế giới - ngoài sâu keo mùa thu

Các chế phẩm chlorantraniliprole + thiamethoxam như Durivo 300SC, Voliam Flexi 300SC, Virtako 40WG… được đăng ký ở nhiều nước cho các nhóm dịch hại sau:

• Lúa:

  • Sâu cuốn lá, sâu đục thân vàng, đục thân 2 chấm

  • Rầy nâu, rầy lưng trắng, rệp nước

• Ngô:

  • Sâu keo mùa thu, sâu đục thân, sâu cắn đọt, sâu khoang

  • Rệp, bọ trĩ, rầy

• Rau màu và cây công nghiệp:

  • Sâu tơ, sâu xanh bướm trắng, sâu khoang trên bắp cải, cải ăn lá

  • Sâu đục quả cà chua, sâu xanh, dòi đục lá, rệp, bọ trĩ

  • Sâu xám, sùng đất (qua xử lý hạt hoặc phun đất)

• Một số tài liệu kỹ thuật còn ghi nhận hiệu lực tốt trên rệp sáp, bọ phấn, bọ trĩ ở bông vải, cây ăn trái, nhưng đăng ký cụ thể tùy từng nước.

Tuy nhiên, ở Việt Nam chỉ được dùng đúng cây trồng – đối tượng trong Danh mục và nhãn đăng ký, mọi sử dụng ngoài nhãn đều là “ngoài danh mục”.

5. So sánh nhanh Protathon với vài sản phẩm cùng nhóm

5.1 So tỷ lệ hoạt chất

• Protathon 26.30SC - 8.8% Chlorantraniliprole : 17.5% Thiamethoxam

  • Tỷ lệ gần 1 : 2, thiên về neonic nên có xu hướng mạnh hơn trên nhóm chích hút ở cùng thể tích phun.

• Aragon 40WG - 20% : 20%

  • Tỷ lệ 1 : 1, dạng hạt tan - phù hợp cho cả sâu ăn lá và rầy, phổ khá cân bằng.

• Virtako 40WG - 200 g/kg : 200 g/kg (20% : 20%)

  • Hàm lượng cao, liều dùng thấp tính theo gam; phổ rất rộng trên sâu cuốn lá - sâu đục thân - rầy nâu - rầy lưng trắng - rệp.

• Durivo 300SC - 100 g/l Chlorantraniliprole + 200 g/l Thiamethoxam

  • Tỷ lệ tương tự Protathon (1 : 2) nhưng tổng hàm lượng cao hơn, thường dùng cho rau, cây ăn trái ở nhiều nước.

Nhận xét thực tế cho kỹ sư - đại lý:

• Protathon thiên về “đánh chắc” sâu keo mùa thu nhưng vẫn có nền thiamethoxam tương đối cao, nếu sau này có đăng ký thêm rầy – rệp trên ngô thì tỷ lệ này rất phù hợp.

• Aragon/Virtako phù hợp cho những chương trình cần kiểm soát đồng thời sâu cuốn lá, đục thân và rầy nâu trên lúa - ngô.

• Fortenza Duo, Cicada, Fip-Ggo nhắm mạnh vào xử lý hạt hoặc sâu đục thân, sâu trong đất – ít phù hợp cho phun lá thường quy, nhưng lại là mảnh ghép tốt trong chiến lược quản lý kháng thuốc vì khác dạng áp dụng.

6. Độ độc GHS của cặp Chlorantraniliprole + Thiamethoxam

6.1 Cấp độc của chính Protathon 26.30SC

• Nhãn gốc ghi “GROUP 5GHS – INSECTICIDE”.

• Trong GHS, cấp 5 là mức độc cấp tính thấp nhất, tương ứng LD50 đường miệng thường 2000-5000 mg/kg cho chuột thí nghiệm.

Có thể hiểu Protathon 26.30SC được nhà sản xuất xếp mức độc thấp với người nếu dùng đúng cách, không bắt buộc gắn biểu tượng đầu lâu, nhưng vẫn là thuốc bảo vệ thực vật - phải mang đầy đủ đồ bảo hộ khi pha và phun.

6.2 Tham khảo thêm từ các chế phẩm cùng phối

• SDS của nhiều sản phẩm tương tự (Durivo, Virtako, một số SC 20% + 20%) thường:

  • Không xếp loại độc nặng cho người (nhiều SDS ghi “không phải hỗn hợp nguy hại theo OSHA”, hoặc GHS cấp 4-5 cho độc cấp tính).

  • Nhưng đều xếp rất độc với sinh vật thủy sinh, độc lâu dài - Aquatic Acute 1, Aquatic Chronic 1 (H410).

Tóm tắt dễ nhớ:

• Với con người: mức độc thấp -trung bình (GHS 4–5) nếu so với nhiều thuốc khác.

• Với môi trường nước và ong: rất độc, đặc biệt do có thiamethoxam - tuyệt đối không để chảy xuống mương, ao nuôi cá, và không phun khi vườn có hoa, ong đang hoạt động.

7. Protathon có dùng được trên sầu riêng không?

• Trong Danh mục 26.12.2025, không có chế phẩm chlorantraniliprole + thiamethoxam nào được đăng ký cho sầu riêng.

• Hoạt chất chlorantraniliprole có xuất hiện trong sản phẩm Airforce 300SC – Chlorantraniliprole 80 g/l + Spirodiclofen 220 g/l, đăng ký trừ rầy nhảy trên sầu riêng.

Kết luận:

• Không nên và không được khuyến cáo dùng Protathon 26.30SC trên sầu riêng, vì:

  • Ngoài danh mục - không có liều lượng, không có thời gian cách ly chính thức.

  • Nguy cơ dư lượng thiamethoxam trên trái sầu riêng rất khó kiểm soát, trong khi nhiều thị trường xuất khẩu đang siết chặt neonicotinoid.

Nếu cần sản phẩm có chlorantraniliprole trên sầu riêng, nên chọn đúng chế phẩm đã đăng ký như Airforce 300SC theo đúng nhãn và khuyến cáo kỹ thuật.

8. Một vài “fun fact” dễ nói với khách

• Chlorantraniliprole ban đầu được đăng ký rất mạnh cho sân golf, sân bóng vì:

  • Diệt sâu đất cực tốt

  • Độc thấp với người chơi và thú nuôi

  • Không mùi, không gây cháy lá

• Thiamethoxam và một số neonic khác đã bị EU cấm hoàn toàn dùng ngoài đồng từ 2018 vì rủi ro với ong - thông tin này giúp nông dân ý thức hơn về việc:

  • Không phun khi cây đang trổ hoa

  • Không để thuốc trôi xuống ao, mương.

• Sự kết hợp diamid + neonic như Protathon giúp:

  • Cắt lứa sâu keo nhanh nhờ chlorantraniliprole

  • Giảm mật số rầy, rệp nền nhờ thiamethoxam

  • Hai cơ chế khác nhau nên giảm nguy cơ kháng thuốc nếu luân phiên hợp lý với các nhóm khác (ví dụ nhóm 5, 6, 23…).

9. Tóm tắt ngắn gọn cho ra quyết định

• Protathon 26.30SC là phối hợp diamid + neonic với tỷ lệ 1 : 2, độ độc GHS nhóm 5 - mức thấp, nhưng rất độc với thủy sinh và ong.

• Ở Việt Nam hiện chỉ đăng ký trừ sâu keo mùa thu trên ngô; nếu muốn đánh thêm rầy, sâu cuốn lá, đục thân… nên ưu tiên Virtako/Aragon hoặc các sản phẩm đã có đăng ký rõ.

• Không dùng Protathon trên sầu riêng vì chưa nằm trong Danh mục – vừa rủi ro pháp lý, vừa rủi ro dư lượng.